Kiriş gövde genişliği ve yüksekliği kaç cm olmalı? TBDY 2018'in kiriş enkesit koşulları, döşeme kalınlığıyla ilişkisi ve uygulama sınırları.
Kirişler, döşemelerden gelen yükleri kolon ve perdelere aktaran tipik yatay taşıyıcı elemanlardır. Kiriş ölçüleri kaç cm olmalı? TBDY 2018 bu konuda net sayısal sınırlar koyar.
Kiriş Gövde Genişliği
TBDY 2018'e göre, moment aktaran çerçeveler içinde bağlanan kirişlerin gövde genişliği en az 250 mm olacaktır. Ayrıca kiriş gövde genişliği; kiriş yüksekliği ile kirişin birleştiği kolonun veya perdenin kirişe dik genişliğinin toplamını geçemez.
Kiriş Yüksekliği
Yükseklik için yönetmelik iki sınır getirir: kiriş yüksekliği, döşeme kalınlığının 3 katından ve 300 mm'den daha az olmayacaktır.
| Döşeme Kalınlığı | Minimum Kiriş Yüksekliği |
|---|---|
| 100 mm | 300 mm (3×100=300, eşit) |
| 120 mm | 360 mm (3×120) |
| 150 mm | 300 mm → 450 mm (3×150 baskın) |
Bu şartı sağlamayan elemanlar, çözümlemede döşeme elemanları ile beraber modellenir; kiriş gibi donatılır ancak çerçeve kirişi olarak kabul edilmez.
Ek olarak kiriş yüksekliği, kiriş gövde genişliğinin 3,5 katından fazla olmayacaktır. Yani 25 cm genişliğindeki bir kiriş, en fazla 87,5 cm yüksekliğinde olabilir.
Özet Tablo
| Ölçü | TBDY 2018 Sınırı |
|---|---|
| Gövde genişliği (min) | 250 mm |
| Yükseklik (min) | Döşeme kalınlığının 3 katı ve en az 300 mm |
| Yükseklik / genişlik oranı (maks) | 3,5 |
| Beton sınıfı (min) | C25 (Madde 7.2.5) |
| Donatı çeliği | B420C / B500C (TS 708) |
Pratikte Nelere Dikkat Edilir?
- Sehim (çökme) kontrolü: Kiriş yüksekliği arttıkça sehim azalır — uzun açıklıklarda yükseklik büyür
- Net kat yüksekliği: Kiriş yüksekliği, kapı/pencere üstü boşluğu ve tesisat geçişlerini etkiler
- Kalıp ekonomisi: Çok yüksek kiriş kalıp maliyetini artırır
- Donatı yerleşimi: Dar kirişlerde donatı sığdırmak zorlaşır
- Deprem performansı: Süneklik düzeyi yüksek sistemlerde ek koşullar geçerlidir
İzmir ve Aliağa Özelinde
İzmir, 1. derece deprem bölgesi içindedir. Bu nedenle kiriş enkesitleri ve donatı detayları, yüksek süneklik düzeyine göre titizlikle boyutlandırılmalıdır. Aliağa ve çevresinde zemin koşulları değişken olduğundan, zemin etüdü ve yapı denetim süreci atlanmamalıdır.
Betonarme yapı projelerinizde mühendislik desteği ve uygulama için Yıldızlar İnşaat ile iletişime geçin.
İletişime Geç →